Nador

De stad Nador hoort bij de gelijknamige provincie in de regio Oriental.¹ Ze ligt aan de lagune Marchica, die 115 vierkante kilometer beslaat en door een 25 kilometer lange kuststrook van de Middellandse Zee wordt gescheiden.² Sinds 15 januari 2005 staat de lagune onder de naam Sebkha Bou Areg, met 14.000 hectare, op de lijst van de Ramsarconventie.³

Het Ramsar-informatieblad beschrijft de lagune als ongeveer 24 kilometer lang en 7,5 kilometer breed, door zandduinen van de zee gescheiden.⁴ Ze is een overwinteringsgebied voor trekvogels; als broedvogels worden onder meer de waterral, de dwergstern, de kluut en de dunbekmeeuw genoemd. Vermeld worden 13 vissoorten, negen soorten weekdieren en daarnaast landbouw, visserij, zoutwinning en aquacultuur met vis- en oesterkweek.⁵

De ontwikkeling van de lagune werd in 2008 in gang gezet door koning Mohammed VI.⁶ Wet nr. 25-10 van 16 juli 2010 creëerde in het gebied van de lagune een eigen ontwikkelingszone en een agentschap voor de planning en ontwikkeling ervan.⁷ De eerste fase, de sanering van de lagune, kostte 1,5 miljard dirham; daartoe behoorden een waterzuiveringsinstallatie, een gecontroleerde stortplaats en een nieuwe doorsteek naar zee van een kilometer lang en 300 meter breed.⁸ De oude opening werd omgebouwd tot jachthaven.⁹ Rond de lagune zijn zeven thematische stadswijken gepland;¹⁰ het bestemmingsplan voor het gebied werd goedgekeurd bij decreet van 16 september 2026.¹¹

Bij de volkstelling van 2024 telde Nador 158.202 inwoners; alleen in Oujda wonen in de regio meer mensen, en Nador is goed voor 10,5 procent van de stedelijke bevolking van de Oriental.¹² De provincie Nador kwam op 565.987 inwoners, van wie 68,6 procent in steden woont.¹³ In het dagelijks leven spreekt in de provincie 81,0 procent van de mensen Darija en 71,1 procent Tarifit.¹⁴

De haven van Nador ligt in Beni Ansar, waar ook de spoorlijn eindigt, in station Beni Ansar Port.¹⁵ In 2022 werd er 3,8 miljoen ton goederen overgeslagen, voor 69 procent invoer, waaronder ongeveer een miljoen ton steenkool en petroleumcokes en 513.777 ton graan; daarbij kwamen 540.454 passagiers.¹⁶ Alleen al tussen 5 juni en 15 september 2022 reisden 440.211 passagiers en 112.054 voertuigen via de haven.¹⁷ Als passagiersverbindingen noemde het officiële nationale portaal Nador–Almería en Nador–Sète.¹⁸

In de baai van Betoya, aan de westkant van Cap des Trois Fourches, verrijst het haven- en industriecomplex Nador West Med.¹⁹ Gepland zijn een diepzeehaven voor containeroverslag, een energieknooppunt voor koolwaterstoffen, overslag van bulkgoederen zoals steenkool en een industriële vrije zone naast de haven. De publieke onderneming Nador West Med bouwt het complex en kreeg van het Agence Nationale des Ports in concessie het beheer van de nieuwe haven.²⁰

De kaap zelf ligt aan de oostrand van de Rif, ongeveer 30 kilometer ten noorden van Nador, en is sinds 15 januari 2005 Ramsargebied, met 5640 hectare.²¹ Vulkanisch gesteente bepaalt er de chemie van het kustwater. Tot de soorten die het informatieblad noemt, behoren de onechte karetschildpad, de gewone vinvis, de mediterrane monniksrob en Audouins meeuw.²²

De spoorlijn van Taourirt naar Nador is 117 kilometer lang; het nationale portaal raamde de kosten op 1776 miljoen dirham.²³ Ze werd in juli 2009 geopend; in de stad stoppen de treinen in de stations Nador Ville en Nador Sud.²⁴ De luchthaven Nador-El Aroui telde in 2024 meer dan 1,05 miljoen passagiers, 3 procent meer dan in 2023, toen ze voor het eerst de grens van een miljoen overschreed.²⁵