M’diq

M’diq ligt aan de Middellandse Zeekust, op 13 kilometer van Tetouan en 25 kilometer van Ceuta.¹ De stad hoort bij de prefectuur M’diq-Fnideq, die het decreet nr. 2-09-319 van 11 juni 2009 onder de wilaya Tetouan vermeldt² en die sinds 2015 deel uitmaakt van de regio Tanger-Tetouan-Al Hoceima.³

Bij de volkstelling van 2004 had M’diq 36.756 inwoners, in 2014 waren het er 56.227, een gemiddelde groei van 4,34 procent per jaar.⁴ Tot 2024 steeg het aantal tot 67.599 in 17.498 huishoudens, nu met 1,86 procent per jaar.⁵ Binnen de prefectuur, die in 2024 254.064 inwoners telde, staat M’diq daarmee op de derde plaats, na Martil (95.896) en Fnideq (77.250).⁶

De aanleg van de haven begon in 1961; in januari 1963, toen de havendam nog in aanbouw was, sloeg een zware oostenstorm hem weg. Vanaf 1966 ontving de haven plezierboten, daarna kwamen handel en vervoer op gang: cement voor Al Hoceima, Melilla en Nador, groente en fruit voor Gibraltar en mangaan uit Beni M’zala voor Barcelona.⁷

Volgens de Agence Nationale des Ports dient de haven nu vooral de visserij en de pleziervaart. In 2009 werd hij uitgebreid met een nieuwe jachthaven, in 2012 volgde de herinrichting van de vissershaven.⁸ Het wateroppervlak van 4,1 hectare wordt beschermd door een havendam van 530 meter; op 10 hectare kadeterrein staan onder meer 240 boxen voor de kleinschalige visserij, een vishal, een laboratorium voor visserijonderzoek en een watersportclub die door de Royal Yachting Club de M’diq wordt beheerd. De jachthaven heeft 3,9 hectare wateroppervlak.⁹

Rond 2002 registreerde het FAO-project ArtFiMed in M’diq twee aanlandplaatsen van de kleinschalige visserij: de haven, met 135 boten en 350 vissers,¹⁰ en het strand, met 30 boten en 100 vissers.¹¹ Volgens de statistiek van het Office national des pêches werd tot eind november 2025 in de haven 2447 ton uit de kust- en kleinschalige visserij aangevoerd, 38 procent meer dan een jaar eerder, met een waarde van 89,3 miljoen dirham; daarvan was 1145 ton pelagische vis.¹²

Het toerisme aan deze kust is beschreven door de geografen Eduardo Araque Jiménez en José Manuel Crespo Guerrero: in 1961 werd met Spaans en Marokkaans kapitaal de onderneming Maroc Tourist opgericht om het kustgebied tussen Ceuta en M’diq onder de naam Tamuda Bay bekend te maken, vooral het strand van Restinga. Later werd in M’diq de hele oeverzone tussen de zee en de autosnelweg Ceuta–Tetouan bebouwd; volgens hun artikel ligt een belangrijk deel van het hotelaanbod van de streek in de strandzone tussen Fnideq en M’diq.¹³

Ten noorden van de stad ligt het moerasgebied van Smir met zijn lagune, een ondiepe laagte die door een lage zandwal van de zee wordt gescheiden. Samen met het stuwmeer van de Smirdam, zo’n vijf kilometer stroomopwaarts in vogelvlucht, staat het sinds 22 mei 2019 met 837 hectare op de lijst van de Ramsarconventie. Het informatieblad noemt zo’n 165 soorten gewervelde dieren en ongeveer 60 soorten watervogels voor wie het gebied een rustplaats is op de Oost-Atlantische trekroute.¹⁴

De Smirdam werd in 1991 voltooid.¹⁵ Hij ligt vijf kilometer ten westen van M’diq bij de samenvloeiing van de oueds Smir en El-lile, heeft een inhoud van 38,95 miljoen kubieke meter en levert drinkwater aan Tetouan en de omliggende kust.¹⁶

Het dichtstbijzijnde station met WMO-normaalwaarden is Tetouan, op 5 meter boven zeeniveau. Daar lopen de gemiddelde dagelijkse maximumtemperaturen op van 17,4 °C in januari tot 30,3 °C in augustus; van de 654,7 millimeter neerslag per jaar valt in juli gemiddeld 0,6 millimeter, in december 100,4 millimeter (WMO-normaalwaarden 1991–2020).¹⁷