Larache

Larache ligt aan de Atlantische kust bij de monding van de Loukkos.¹ De vissershaven ligt 90 kilometer ten zuiden van Tanger op de linkeroever van de rivier, zo'n 750 meter van de monding.² De stad hoort bij de gelijknamige provincie in de regio Tanger-Tetouan-Al Hoceima.³ De ommuurde oude stad loopt in terrassen op naar twee forten die in het noorden en het zuiden boven haar uitsteken; het oude fort Kebibat rijst op uit zee.⁴

Bij de volkstelling van 2024 had Larache 133.731 inwoners, in 2014 waren het er 125.008; de provincie Larache telde in 2024 in totaal 510.211 mensen.⁵ De geograaf Jean-François Troin noemde in 1986 voor Larache 63.893 inwoners en beschreef de stad samen met het 36 kilometer verderop gelegen Ksar el-Kebir als een stedelijk paar; Larache was toen net hoofdplaats van een nieuwe provincie geworden.⁶

Bij de monding van de Loukkos, tegenover de huidige stad, ligt de antieke stad Lixus.⁷ Volgens de opgravingen was de plaats bewoond van de 8e eeuw voor Christus tot in de 14e eeuw; de lagen lopen van de Fenicische, Punische, Mauretaanse en Romeinse tot in de islamitische tijd. Blootgelegd zijn een tempelwijk, woonwijken uit de voor-Romeinse en Romeinse tijd en een grote installatie voor het zouten van vis. Het ministerie van Cultuur diende Lixus op 1 juli 1995 in voor de voorlopige lijst van het werelderfgoed.⁸

Volgens Plinius de Oudere stichtte keizer Claudius in Lixus een Romeinse kolonie.⁹ Uit de Romeinse tijd stammen een theater-amfitheater, waarvan de arena met 804 vierkante meter tot de grootste van dit type behoort, en een industriewijk waar garum, visconserven en zout werden gemaakt.¹⁰ In 2022 hervatte een Marokkaans-Spaanse missie van het INSAP en de Universiteit van Cádiz de opgravingen in deze wijk, voor een programma van vier jaar; op dat moment waren tien fabrieken met 150 bassins bekend.¹¹

Rond 285 na Christus werd de zuidgrens van de provincie Mauretania Tingitana teruggelegd tot aan de Loukkos; Lixus bleef onder Romeins bestuur en kreeg in de 4e eeuw een kleinere stadsmuur.¹² Een klein gebouw met apsis in de tempelwijk, vroeger opgevat als kerk, is volgens de archeoloog Aomar Akerraz eerder een moskee. Arabische teksten noemen de plaats Tashommes; de naam Loukkos bleef aan de rivier verbonden.¹³

Voor april 2019 kondigde het ministerie van Cultuur de opening van het terrein voor bezoekers aan, na restauratiewerkzaamheden. Tien miljoen dirham was bestemd voor de omheining en een centrum voor de presentatie van het erfgoed; samen met de Italiaanse ambassade, het ontwikkelingsagentschap AICS en de Universiteit van Siena kwamen er depots voor vondsten, een conferentiezaal en een ontvangstruimte.¹⁴

Van 1610 tot 1689 en van 1912 tot 1956 stond Larache onder Spaans bestuur.¹⁵ Op de linkeroever van de Loukkos ontstond in 1912 een havenbekken dat als handelshaven diende; in 1924 kwam er 180 meter viskade bij met een waterdiepte van 4,5 meter. Tegenwoordig heeft de haven 45 hectare landoppervlak, 20 hectare wateroppervlak en 1138 meter kades, en de havenautoriteit vermeldt haar als de tweede vissershaven van de regio.¹⁶

Aan de benedenloop van de Loukkos ligt het Complexe du bas Loukkos, sinds 15 januari 2005 een Ramsargebied van 6630 hectare: wateren van het estuarium, zoutvlakten, zoutpannen, zoetwatermoerassen en overstromingsvlakten, omgeven door geïrrigeerde akkers met rijstvelden. Het informatieblad noemt onder meer otter, Europese aal, marmereend, purperreiger en knobbelmeerkoet.¹⁷ De Loukkosvlakte noemde Troin in 1986 het meest dynamische landbouwgebied van het noorden, met suikerbieten, suikerriet, thee, citrusvruchten en bedrijven van de voedingsindustrie in het nieuwe irrigatiegebied.¹⁸

Op de begraafplaats aan zee van Larache werd op 5 juni 2017 de schrijver Juan Goytisolo begraven, naast de Franse dichter en toneelschrijver Jean Genet.¹⁹ De Universiteit Abdelmalek Essaâdi heeft in de stad een Faculté polydisciplinaire.²⁰ De aansluiting Larache ligt aan de snelweg van de haven Tanger Med naar Rabat, waarvan het traject van Kenitra naar Larache sinds 26 juni 1996 in gebruik is.²¹

Bij het weerstation Larache, 47 meter boven zeeniveau, lopen de gemiddelde dagelijkse maximumtemperaturen op van 16,7 °C in januari tot 28,7 °C in augustus. Van de 700,5 millimeter neerslag per jaar valt in juli gemiddeld 0,8 millimeter, in november 129,1 millimeter (WMO-normaalwaarden 1991–2020).²²