Ksar el-Kebir

Ksar el-Kebir ligt aan de Loukkos, dicht bij het knooppunt van de wegen tussen Fez, Rabat en Tanger, en is de belangrijkste marktplaats van het geïrrigeerde Loukkosdal.¹ De stad hoort bij de provincie Larache in de regio Tanger-Tetouan-Al Hoceima.²

Bij de volkstelling van 2024 had de gemeente 124.701 inwoners, in 2014 waren het er 126.617; daarmee is ze na Larache de op een na grootste gemeente van de provincie.³ In 1982 telde Ksar el-Kebir 73.541 inwoners. De geograaf Jean-François Troin beschreef de stad in 1986 samen met het 36 kilometer verderop gelegen Larache als een stedelijk paar.⁴

Romeinse ruïnes getuigen van een oudere bewoning van de plaats; de Arabische stad werd in de 8e eeuw gesticht. Haar moskee behoort tot de oudste in het westen van Marokko en werd gebouwd met stenen met inscripties van een vroegere kerk.⁵

Op 4 augustus 1578 vond aan de Oued al-Makhazin bij Ksar el-Kebir, tussen de Loukkos en een van zijn zijrivieren, de slag plaats die in Europa bekendstaat als de Slag van de Drie Koningen. Koning Sebastiaan van Portugal en de voormalige sultan al-Mutawakkil kwamen daarbij om het leven, sultan Abd al-Malik stierf de volgende ochtend; hij werd opgevolgd door zijn broer Ahmad al-Mansur.⁶

In 1912 kwam de stad onder Spaans bestuur en werd ze herbouwd; sinds 1956 hoort ze bij het onafhankelijke Koninkrijk Marokko.⁷ Troin beschreef haar in 1986 als marktplaats voor de boeren in een straal van 50 kilometer, die profiteerde van de nieuwe installaties van de voedingsindustrie in het irrigatiegebied van de Loukkos; daar werden suikerbieten, suikerriet, thee en citrusvruchten verbouwd.⁸

De irrigatiegebieden van het Office régional de mise en valeur agricole du Loukkos in de Loukkosvlakte beslaan 50.000 hectare.⁹ Bij Ksar el-Kebir ligt de stuwdam Oued El Makhazine, die sinds 1979 in gebruik is en te boek staat als de zesde grootste stuwdam van Marokko; de waterkrachtcentrale levert meer dan 36 megawatt, en het water wordt afgelaten in de Loukkos.¹⁰

De klimaatgegevens komen van het weerstation Larache aan de kust, 47 meter boven zeeniveau: daar lopen de gemiddelde dagelijkse maximumtemperaturen op van 16,7 °C in januari tot 28,7 °C in augustus. Van de 700,5 millimeter neerslag per jaar valt in juli gemiddeld 0,8 millimeter, in november 129,1 millimeter (WMO-normaalwaarden 1991–2020).¹¹