Ahfir

Ahfir is een stadsgemeente in de provincie Berkane, in de regio Oriental.¹ De stad ligt op de linkeroever van de Oued Kiss, aan de voet van de Beni Snassen en tussen de vlakten van Triffa en Angad.² De Oued Kiss begrenst de vlakte van Triffa in het oosten en vormt de grens met Algerije.³ In 2005 werd de nationale weg 2 tussen de luchthaven Oujda-Angad en Ahfir over 20 kilometer verdubbeld tot een weg met twee rijbanen.⁴

Bij de volkstelling van 2024 telde Ahfir 16.310 inwoners in 4612 huishoudens.⁵ In 2014 waren het er 19.630.⁶ Met 1,8 procent per jaar daalde het inwonertal sterker dan in welke andere stad van de regio ook.⁷ Tot de cercle Ahfir behoren de gemeenten Aghbal, Fezouane, Laatamna en Madagh met samen 51.116 inwoners; de hele provincie Berkane telde er 284.061.⁸

De naam Ahfir betekent in het Berbers ‘gaten’ en verwijst naar een groeve die hier werd geëxploiteerd.⁹ Tijdens het Franse protectoraat heette de plaats Martimprey-du-Kiss; na de onafhankelijkheid in 1956 kreeg ze haar naam terug.¹⁰ De meeste inwoners stammen uit de stammengroep van de Aït Iznasen.¹¹

De vlakte van Triffa onder de Beni Snassen hoort bij de kustvlakten aan weerszijden van de Moulouya die de geograaf Roland Paskoff in 1962 beschreef: alluviale bodems die nauwelijks merkbaar naar zee aflopen.¹² De gemiddelde jaarlijkse neerslag van deze vlakten gaf hij op als 350 millimeter, met sterke schommelingen tussen 560 millimeter in 1942-1943 en 150 millimeter in 1944-1945; vorst kwam volgens hem zelden voor.¹³

Sinds 1956 verhoogt de afleidingsstuw van Mechra Homadi het waterpeil van de Moulouya met ongeveer 40 meter.¹⁴ Van daaruit loopt een hoofdkanaal van 18 kubieke meter per seconde twaalf kilometer door de kloven van de rivier en daarna 50 kilometer door de vlakte van Triffa.¹⁵ In 1962 was een laatste stuk van 15 kilometer tot aan de Oued Kiss in aanleg, die het water van de drainagegreppels moest opnemen; de irrigatie van 35.000 hectare was gepland.¹⁶

In 2010 werd de beschermde geografische aanduiding ‘Clémentine de Berkane’ erkend.¹⁷ Het gebied ervan is de vlakte van Triffa, begrensd door de Middellandse Zee in het noorden, de Oued Kiss en de prefectuur Oujda-Angad in het oosten, de Beni Snassen in het zuiden en de heuvels van de Pre-Rif in het westen.¹⁸ Het omvat de vier gemeenten van de cercle Ahfir en daarnaast Boughriba, Chouihia en Zegzel.¹⁹ De vruchten rijpen van begin oktober tot begin januari.²⁰