Moulay Idriss

Moulay Idriss Zerhoun is een gemeente in de prefectuur Meknes¹, die bij de regio Fez-Meknes hoort.² Bij de volkstelling van 2024 woonden er 10.038 mensen in 2947 huishoudens.³ De stad werd op de berg Zerhoun gesticht⁴ en grenst aan de archeologische vindplaats Volubilis aan de voet van de Jbel Zerhoun.⁵

Volgens de beschrijving die Marokko in 1995 bij UNESCO indiende, stichtte Idris I de stad aan het eind van de 8e eeuw; de tekst noemt hem de grondlegger van de eerste islamitische staat in Marokko. De geestelijke betekenis van de stad bracht meerdere heiligdommen voort, waarvan het mausoleum van Moulay Idriss het belangrijkste is.⁶ Het naburige Volubilis was korte tijd de hoofdstad van Idris I.⁷ Hij had zich in 789 verbonden met de Berberstammen van de streek, vooral met de Awraba, en stierf in 791.⁸

Volubilis werd in de 3e eeuw v.Chr. gesticht als hoofdstad van Mauretanië en werd later een belangrijke voorpost van het Romeinse Rijk. De vindplaats beslaat 42 hectare binnen de Romeinse stadsmuur van 168–169 n.Chr.; mozaïeken, beelden van marmer en brons en honderden inscripties getuigen van tien eeuwen bewoning tot in de islamitische tijd.⁹ Sinds 1997 is Volubilis werelderfgoed volgens de criteria ii, iii, iv en vi, met een bufferzone van 4200 hectare.¹⁰

Een graf van Idris I stond hier waarschijnlijk al sinds zijn dood. In 1318 zouden zijn stoffelijke resten hier zijn herontdekt, en onder de Meriniden kreeg de jaarlijkse moussem in augustus vorm.¹¹ Sultan Moulay Ismail liet het mausoleum afbreken en van 1719 tot 1721 groter herbouwen. In 1822 liet sultan Moulay Abderrahmane de moskee groter herbouwen, en onder Sidi Mohammed (1859–1873) voegde de ambachtsman Ibn Makhlouf uit Meknes tegeldecoratie toe.¹²

De stad ligt op twee naburige heuvels, Khiber en Tasga, die haar twee hoofdwijken vormen; daartussen staat het complex rond het mausoleum met zijn groen bedekte piramidedak.¹³ Op de hogere Khiber liggen de Sentissi-moskee uit 1939, met een ronde minaret van groene tegels en witte Kufische letters, en het graf van Sidi Abdallah el Hajjam.¹⁴

UNESCO wijst erop dat de stad het graf van de grondlegger van de dynastie herbergt en het doel is van een jaarlijkse bedevaart.¹⁵ De directie cultureel erfgoed van het ministerie van Culturele Zaken droeg Moulay Idriss Zerhoun op 1 juli 1995 voor de voorlopige lijst voor, met de criteria ii, iv en vi en een verwijzing naar islamitische architectuur die past in de culturele omgeving van de plaats.¹⁶