Youssoufia

Youssoufia hoort bij de regio Marrakesh-Safi.¹ De provincie Youssoufia werd opgericht bij een decreet van 11 juni 2009, dat haar destijds bij de wilaya Doukkala-Abda indeelde.² Bij de volkstelling van 2024 telde de stedelijke gemeente 65.669 inwoners in 16.415 huishoudens; de hele provincie kwam op 246.148, van wie 100.576 in stedelijk en 145.572 in landelijk gebied.³

De stad dankt haar bestaan aan fosfaat. Het Office chérifien des phosphates (OCP) besloot een kort daarvoor ontdekte afzetting rond El Gantour, ten noorden van Marrakesh, te exploiteren; eind 1931 begon de bouw van de wijk voor de Europeanen, de nederzetting voor de Marokkaanse arbeiders volgde enkele jaren later.⁴ Haar eerste naam eerde de Franse geoloog Louis Gentil (1868–1925), die Marokko vanaf 1904 geologisch verkende.⁵ Na het einde van het protectoraat werd Louis-Gentil omgedoopt tot Youssoufia, naar sultan Moulay Youssef.⁶

In het decreet van 2 december 1959 dat de gemeenten van het koninkrijk vastlegde, staat Louis-Gentil nog onder die naam vermeld, als gemeente in de kring van de Ahmar in de toenmalige provincie Marrakesh, naast Sidi-Ahmed, Tnine-Jnane-Bouih, Chemaia, Ras-el-Ain, Tleta-Ighoud en Sidi-Chikér.⁷

In 2015 telde de provincie elf gemeenten, twee stedelijke en negen landelijke, in twee kringen.⁸ De tweede stedelijke gemeente is Echemmaia met 26.547 inwoners (2024); tot de kring El Gantour behoort het stedelijke centrum Sidi Ahmed met 6180 inwoners, tot de kring Ahmar onder meer Ighoud en Jnane Bouih.⁹

Volgens gegevens van het OCP uit 2002 strekt de fosfaatafzetting van Gantour zich 125 kilometer van oost naar west en 20 kilometer van noord naar zuid uit. Het bedrijf schatte de voorraden op 31 miljard kubieke meter, 35 procent van de bewezen voorraden van het land. Er werd in twee centra gewonnen, in Youssoufia sinds 1931 en in Benguerir sinds 1980, met een productiepotentieel van 6,1 miljoen ton per jaar.¹⁰

Youssoufia vormt het westelijke deel van de afzetting en ligt volgens het OCP op 60 kilometer van Safi. In 2002 werd hier uitsluitend ondergronds gewonnen, met continuous miners voor de ontsluiting en pijlerbouwinstallaties voor het afbouwen van de pijlers; de jaarcapaciteit bedroeg 2 miljoen ton verhandelbaar fosfaat, de bewezen voorraden 7,7 miljard kubieke meter. De verwerking volgde twee wegen: wit fosfaat werd gedroogd tot een vochtgehalte onder 2 procent, bruin fosfaat in wervelbedreactoren bij meer dan 700 °C gecalcineerd om organische bestanddelen te verwijderen.¹¹

Het fosfaat uit Youssoufia gaat per spoor naar Safi, waar een deel de fabrieken voor fosforzuur en kunstmest bevoorraadt en de rest wordt geëxporteerd.¹² De eerste van deze fabrieken, ‘Maroc Chimie’, werd op 5 juni 1965 door koning Hassan II ingehuldigd; zij verwerkte fosfaat uit de mijn van Youssoufia.¹³

De klimaatgegevens komen van het station Safi aan de kust, op 43 meter. In de periode 1991–2020 viel daar gemiddeld 366 millimeter neerslag per jaar; de gemiddelde dagelijkse maximumtemperatuur liep van 18,7 °C in januari tot 29,3 °C in augustus.¹⁴