Oualidia

Loualidia, zoals de officiële schrijfwijze luidt, is een gemeente in de provincie Sidi Bennour¹, die bij de regio Casablanca-Settat hoort.² Bij de volkstelling van 2024 telde de gemeente 21.742 inwoners, van wie 9789 in het stedelijke centrum; de hele provincie had er 451.930.³

Op 15 januari 2005 werd het Complexe de Sidi Moussa-Walidia, 5350 hectare groot, als wetland van internationale betekenis op de Ramsarlijst geplaatst. Het bestaat uit een keten van losse wetlands die door een duinengordel van de zee zijn gescheiden, van het dorp Sidi El Abed, 35 kilometer ten zuiden van El Jadida, tot Walidia, 66 kilometer ten noorden van Safi.⁴ Twee lagunes en vier moerassen en zoutpannen liggen in een laagte tussen de duinen, die aan de oostkant wordt begrensd door een 50 tot 80 meter hoge steilrand.⁵

Volgens het Ramsar-informatieblad trekt bijna elke trekvogel van de Oost-Atlantische trekroute door het gebied. Er zijn 114 soorten watervogels geteld, met gemiddeld 15.335 vogels, meer dan 3 procent van de watervogels die in Marokko overwinteren; voor steltlopers behoort het complex samen met de Merja Zerga en de baai van Dakhla tot de drie belangrijkste gebieden van het land.⁶ Een tiental opvallende soorten broedt hier geregeld of af en toe, waaronder marmereend, kwak, krooneend, knobbelmeerkoet en kluut, en de Marokkaanse knoflookpad, die alleen in Marokko voorkomt, bereikt hier de zuidgrens van zijn verspreidingsgebied.⁷

In de lagunes neemt het zoutgehalte landinwaarts af, omdat er voortdurend grondwater opwelt: bij de openingen naar zee is het 30 tot 40 promille, in het binnenste deel ongeveer 15 promille en na zware regen minder dan 5 promille.⁸ Bij de openingen is de bodem zandig, verder naar binnen slibrijk. Op de oevers groeien vooral zeekraal en andere zouttolerante planten.⁹

Landbouw is naar oppervlakte en werkgelegenheid de belangrijkste activiteit in het gebied; de zoutpannen beslaan ongeveer 618 hectare, de helft van het wateroppervlak van het complex.¹⁰ In de lagune van Walidia wordt de Japanse oester gekweekt, in vijf percelen van samen 25,5 hectare.¹¹ Een reportage uit 2008 schatte de productie op ongeveer 200 ton oesters per jaar.¹²

Sinds 1984 is het hele complex een permanent jachtreservaat, en het Marokkaanse masterplan voor beschermde gebieden van 1996 noemt het een gebied van biologisch en ecologisch belang met prioriteit 1.¹³ 17 procent van het Ramsargebied ligt in het jachtreservaat Oualidia, 54 procent in het reservaat Lagune de Sidi Moussa. Het beheer valt onder de regionale directie Casablanca-Settat van het Agence Nationale des Eaux et Forêts.¹⁴

Twee culturele plekken in het gebied zijn door het ministerie van Cultuur beschermd: de kasba van Walidia op de klif boven de lagune en de marabout van Sidi Moussa. Op de duinengordel tussen de lagune van Walidia en de zee staat de marabout van Sidi Daoud Hrir.¹⁵ De stad dankt haar naam aan de Saadische sultan El Oualid, die de kasba in 1634 liet bouwen om de toegang tot de haven op de rede te beschermen.¹⁶

De kustweg RS 121 van El Jadida naar Safi loopt langs de wetlands.¹⁷ Op het 143 kilometer lange traject El Jadida–Safi, geopend op 1 augustus 2016, heeft de snelweg A1 een aansluiting Oualidia.¹⁸