Essaouira

Essaouira hoort bij de gelijknamige provincie in de regio Marrakesh-Safi.¹ In 2024 telde de gemeente 82.962 inwoners, de provincie 426.719.²

De stad is een late stichting: de Alawitische sultan Sidi Mohammed ben Abdallah (1757–1790) wilde hier een koninklijke haven en het belangrijkste handelscentrum van het land scheppen.³ Het plan werd ontworpen door een Franse architect die beïnvloed was door de vestingwerken van Vauban in Saint-Malo⁴; volgens de Franse Wikipedia was dat Théodore Cornut, die de sultan rond 1764 aanstelde en wiens stadsplan uit 1767 nu in de Bibliothèque nationale de France ligt.⁵

De vroegere naam Mogador wordt herleid tot het Fenicische woord migdol, kleine vesting.⁶ De muur volgt het voorbeeld van Vauban; de stad is gebouwd van een plaatselijke steen, de manjour.⁷ In 2001 nam het Werelderfgoedcomité de medina op de lijst op, op grond van de criteria ii en iv; het beschermde gebied beslaat 56,7 hectare.⁸

Om de handel van het zuiden in Essaouira samen te brengen, werd de haven van Agadir gesloten, in 1765 of 1767; de bronnen noemen beide jaren.⁹ De havenpoort Bab el-Marsa werd van 1769 tot 1770 gebouwd door Ahmed El Inglizi, een Engelsman.¹⁰ Als haven van Timboektoe verbond de stad eind 18e en in de 19e eeuw Marokko en Afrika ten zuiden van de Sahara met Europa.¹¹

Vanaf het begin leefden hier Amazigh, Arabieren, Afrikanen en Europeanen samen.¹² Tot het ambacht van de stad behoort werk van thujahout.¹³

Voor de kust ligt de archipel van Mogador, die volgens de UNESCO onlosmakelijk met de medina verbonden is.¹⁴ Op het eiland zijn Fenicische voorwerpen gevonden; rond het begin van de jaartelling liet de Mauretaanse koning Juba II er purperverf uit zeeslakken winnen.¹⁵ Sinds 15 januari 2005 zijn archipel en duinen beschermd als Ramsargebied nr. 1469, tegenwoordig over 1520 hectare.¹⁶ Het is de grootste kustarchipel aan de Atlantische kust van Marokko en leefgebied van de eleonora's valk.¹⁷

Het klimaat is evenwichtig: de gemiddelde dagelijkse maximumtemperatuur ligt in januari op 18,4 °C en bereikt in september met 22,6 °C haar hoogste waarde; per jaar valt er bijna 300 millimeter neerslag, in juli gemiddeld niets.¹⁸ De stad ligt onder invloed van de Canarische stroom en de passaatwinden en draagt daarom de bijnaam stad van de passaten.¹⁹

De muziek van de gnawa staat sinds 2019 op de Representatieve Lijst van het immaterieel cultureel erfgoed.²⁰ Haar wortels gaan minstens terug tot de 16e eeuw.²¹ Essaouira organiseert al bijna drie decennia een Gnaoua-festival; de 27e editie, van 25 tot 27 juni 2026, bracht 460 artiesten naar de stad.²²

De luchthaven Essaouira-Mogador ligt zo'n 16 kilometer ten zuidoosten van de stad, werd in 1998 ingehuldigd en is sinds juni 1999 in gebruik.²³ In 2025 telde ze volgens de ONDA 310.436 passagiers, 34,4 procent meer dan het jaar ervoor.²⁴