Rabat

Rabat ligt aan de Atlantische kust in het noordwesten van Marokko.¹ Vanaf de kasba van de Oudaya's overzie je de medina's van Rabat en Salé, de kust en de monding van de Bou Regreg.² De gemeente Rabat telde in 2024 precies 509.916 inwoners en hoort bij de regio Rabat-Salé-Kenitra.³

In 2012 plaatste de UNESCO Rabat op grond van de criteria ii en iv op de Werelderfgoedlijst; het beschermde gebied beslaat 348,59 hectare.⁴ Daartoe behoren de tussen 1912 en de jaren 1930 aangelegde nieuwe stad met bestuurs- en woonwijken en de Jardin d'Essais, en oudere stadsdelen die deels teruggaan op de 12e eeuw.⁵

De Hassan-moskee werd in 1184 begonnen in opdracht van de Almohadische kalief Yaqub al-Mansur; er werd gebouwd tot kort voor zijn dood in 1199, voltooid werd ze nooit.⁶ De omringende muren vormen een rechthoek van 183,12 bij 139,32 meter en omsluiten 25.512 vierkante meter.⁷ De minaret, de Hassan-toren, heeft zijden van 16,20 meter en is nu 45,60 meter hoog; gepland was ongeveer 85 meter.⁸

Aan de rand van het zuilenveld staat het mausoleum van Mohammed V, gebouwd van 1961 tot 1969.⁹ In 1971 werd koning Mohammed V (regeerde 1927–1961)¹⁰ hierheen overgebracht; later kwamen in 1983 het graf van Moulay Abdallah en in 1999 dat van koning Hassan II (regeerde 1961–1999)¹¹ erbij.¹² Een tweede koepel tegenover het mausoleum herbergt op 1500 vierkante meter een museum over de geschiedenis van de Alawitische dynastie.¹³

De Almohadische stadsmuur ontstond eveneens onder Yaqub al-Mansur en was waarschijnlijk in 1197 klaar.¹⁴ Hij is 5189 meter lang, omsluit 450 hectare en wordt versterkt door 74 torens.¹⁵ Samen met de Hassan-moskee zijn de muren en poorten het enige wat over is van de geplande hoofdstad van de Almohaden.¹⁶

De kasba van de Oudaya's op een rotsuitloper boven de riviermonding is de oudste kern van het islamitische Rabat; resten van een Almoravidisch fort werden in 2001 en 2002 blootgelegd.¹⁷ De hoofdpoort Bab Lakbir gaat terug op Yaqub al-Mansur; de moskee binnen de muren werd in 1150 onder Abd al-Mumin gesticht.¹⁸ Vanaf 1609 vestigden zich hier uit Andalusië verdreven morisken.¹⁹ De Andalusische tuin op het terrein van de vroegere méchouar werd ontworpen door Maurice Tranchant de Lunel.²⁰

De vroegere vorstenresidentie in de kasba is een museum.²¹ Sinds 9 januari 2023 toont het Musée national de la parure (nationaal sieradenmuseum) daar Marokkaanse sieraden, waaronder Amazigh-sieraden uit de collectie van koning Mohammed VI أيده الله (moge Allah hem bijstaan).²² Het Musée Mohammed VI is het eerste museum van het land dat zich volledig aan moderne en hedendaagse kunst wijdt; het bewaart meer dan 500 schilderijen.²³ Het Musée de l'Histoire et des Civilisations, in 2017 heropend, toont vondsten van de prehistorie tot de islamitische tijd, waaronder Romeinse bronzen uit Volubilis.²⁴

Chellah is de antieke stad Sala, die al door Plinius de Oudere en Pomponius Mela wordt vermeld; opgegraven zijn onder meer Mauretaanse tempels, een forum en een capitool.²⁵ Op de ruïnes legde de Merinidische sultan Abu Yusuf Yaqub in 1285 een dynastieke begraafplaats aan.²⁶ Abu al-Hassan breidde die uit en omgaf haar in 1339 met een vijfhoekige muur die 7 hectare omsluit en 6 tot 7 meter hoog is.²⁷

De hogesnelheidstrein Al Boraq stopt in Rabat Agdal op het traject tussen Casablanca en Tanger.²⁸ Het nieuwe station Rabat-Agdal, met 23.000 vierkante meter oppervlakte, werd op 17 november 2018 door de koning ingehuldigd.²⁹ Sinds mei 2011 verbindt een tram Rabat met Salé; die heeft nu twee lijnen, 43 haltes en 27 kilometer traject.³⁰ De luchthaven Rabat-Salé heeft geen eigen station; het dichtstbijzijnde ligt in Salé, op 8 kilometer.³¹