Ouarzazate

Ouarzazate hoort bij de gelijknamige provincie in de regio Draa-Tafilalet¹ en is er de hoofdplaats van.² In 2024 telde de gemeente 79.218 inwoners, de hele provincie 304.932.³ De stad ligt op het zuidelijke voorland van de Hoge Atlas, daar waar de Dadès en de Imini samenvloeien tot de Drâa.⁴

Al in de oude steentijd verbleven hier mensen: bij de luchthaven ligt een vindplaats uit het acheuléen, waar ook stenen hakmessen zijn aangetroffen.⁵ Schriftelijk duikt de naam voor het eerst op in de 11e eeuw, bij de Andalusische geograaf al-Bakri, die de route van Sijilmassa naar Aghmat beschrijft.⁶

Toen Charles de Foucauld de oase in 1884 bereisde, bestond ze uit de kasba's Tifoultoute, Taourirt en Tamasla en een twaalftal ksour; een stad was er nog niet. In 1928 werd een militaire post aangelegd, waaromheen met souk en bestuur de huidige stad groeide; in hetzelfde jaar ontstond er een vliegveld.⁷

In de stad staat de Kasbah Taourirt, een van de grote leembouwcomplexen aan de vroegere karavaanroute tussen de Sahara en Marrakesh. Volgens mondelinge overlevering ontstond ze in de 17e eeuw; vanaf de jaren 1880 breidde de familie Glaoua haar sterk uit.⁸ De residentie van de caïd dankt haar pracht vooral aan caïd Hammadi (1882–1939): vertrekken met gesneden stucwerk, gipspanelen, bogen van leemstenen, beschilderde tataoui-plafonds en muurschilderingen. Een deel van het complex werd in de jaren 1990 gerestaureerd; de residentie werd later gedocumenteerd door de Carleton University en het Getty Conservation Institute, samen met het Marokkaanse monumentencentrum CERKAS.⁹

In het Ounila-dal in dezelfde provincie ligt de ksar van Aït-Ben-Haddou, sinds 1987 werelderfgoed op grond van de criteria iv en v. Achter muren met hoektorens staan leemhuizen dicht op elkaar, met daarbij een moskee, een plein, dorsvloeren, een karavanserai en twee begraafplaatsen. De oudste gebouwen dateren vermoedelijk uit de 17e eeuw; de plaats was een halte aan de handelsroute die via het Drâa-dal en de pas Tizi-n’Telouet naar Marrakesh leidde.¹⁰ Sinds 2000 hoort de ksar bij het biosfeerreservaat Oasis du sud marocain, dat zo'n 7,2 miljoen hectare beslaat.¹¹

Sinds de jaren 1960 is de streek een filmlocatie: in 1962 werden in Aït-Ben-Haddou scènes voor Lawrence of Arabia opgenomen.¹² Vijf kilometer ten westen van de stad liggen de Atlas Studios, in 1983 opgericht door ondernemer Mohamed Belghmi. Er werd onder meer gefilmd voor Gladiator, Kingdom of Heaven en Game of Thrones; veel decors staan er nog en worden tijdens rondleidingen getoond.¹³

Bij Ouarzazate exploiteert Masen vier zonnecentrales. Noor I werd in februari 2016 met 160 megawatt op het net aangesloten; de centrale werkt met paraboolgoten en kan warmte tot drie uur lang opslaan.¹⁴ Noor II (200 megawatt, paraboolgoten) en Noor III (150 megawatt, zonnetoren) volgden in 2018, beide met meer dan zeven uur warmteopslag.¹⁵ Daarbij komt de fotovoltaïsche installatie Noor IV met 72 megawatt.¹⁶ Volgens de exploitant beslaan de vier installaties samen zo'n 1800 hectare.¹⁷

Vlak onder de samenvloeiing ligt het stuwmeer van de dam El Mansour Eddahbi.¹⁸ De dam werd in 1972 gebouwd; hij levert drinkwater voor Ouarzazate en irrigatiewater voor zo'n 26.000 hectare in de provincie Zagora.¹⁹ Het stuwmeer en zes palmoases langs de Drâa vormen sinds 2005 het Ramsargebied Moyenne Dr’a, van 45.000 hectare.²⁰

De stad heeft een eigen luchthaven (IATA-code OZZ).²¹ Het weerstation ligt op 1136 meter. Gemiddeld over de jaren 1991 tot 2020 viel er 115 millimeter neerslag per jaar; de gemiddelde dagelijkse maximumtemperatuur liep van 17,3 °C in januari tot 38,8 °C in juli.²²