Kelaat M’Gouna

Kelâat M’Gouna hoort bij de provincie Tinghir in de regio Draa-Tafilalet.¹ Bij de volkstelling van 2024 telde de gemeente 17.737 inwoners in 3900 huishoudens; de kring Kalaat M’gouna kwam op 83.748, de hele provincie op 323.805.² In het Tamazight heet de stad Tighremt n Imgunen; marktdagen zijn dinsdag voor de veehandel en woensdag voor levensmiddelen en andere waren.³

De stad ligt in het bekken van Ouarzazate tussen de Hoge Atlas en de Anti-Atlas, waarvan de Dadès het oostelijke deel afwatert. De rivier wordt gevoed door zijrivieren van de zuidhelling van de Hoge Atlas, waaronder de Assif M’goun.⁴ Volgens de officiële regels komt ook het water waarmee de beschermde rozen worden bevloeid uit deze twee rivieren, de Dadès en de M’goun, of uit putten langs hun oevers.⁵

Bij besluit van 27 mei 2011 erkende het ministerie van Landbouw de oorsprongsbenaming ‘Rose de Kelâat M’Gouna-Dadès’, aangevraagd door het regionale landbouwbureau (ORMVA) van Ouarzazate. Het gebied omvat de stadsgemeenten Kelâat M’Gouna en Boumalne Dadès en de plattelandsgemeenten Aït Sedrate Sahel Gharbia, Aït Sedrate Sahel Charkia, Aït Ouassif, Souk Lekhmis en Ighil N’Oumgoun.⁶ Alleen de variëteit Rosa damascena is beschermd, een struik met rechtopstaande of kruipende, meestal behaarde of stekelige takken en sterk geurende bloemen.⁷

Het besluit legt ook vast hoe de roos wordt geteeld. Er wordt geplant tussen november en maart in sleuven van 40 centimeter diep, zo dicht dat er meteen een gesloten haag ontstaat; vanaf het derde jaar bloeien de struiken volop. Gesnoeid wordt vóór eind januari, geplukt vroeg in de ochtend in april en mei, als knoppen of als bloemblaadjes en hele bloemen. De plukkers verzamelen met de hand in manden of zakken om het middel, en het drogen gebeurt snel in de schaduw.⁸

Sinds 2018 is ook het rozenwater beschermd: een besluit van 11 juni 2018 erkende op verzoek van de brancheorganisatie FIMAROSE de oorsprongsbenaming ‘Eau de rose de Kelâat M’gouna-Dadès’ voor zeven gemeenten in de provincie Tinghir. Het wordt gewonnen door stoomdestillatie van de bloemblaadjes van de beschermde roos, traditioneel in distilleerketels van koper of roestvrij staal of met industriële procedés.⁹

In 2025 stonden in de provincie Tinghir op 1020 hectare parfumrozen: 31 procent in Aït Sedrate Sahl Gharbia, 29 procent in Khémis Dadès, 19 procent in Aït Sedrate Sahl Charkia, 11 procent in Kelâat M’Gouna en 10 procent in Aït Ouassif. Voor een liter etherische olie is 3500 tot 4000 kilo verse bloemen nodig.¹⁰ Volgens de ORMVA van Ouarzazate bedraagt de gemiddelde jaaroogst 3700 ton, verdeeld over zo’n 6000 boeren in zeven plattelandsgemeenten rond Kelâat M’Gouna en in de Dadès; voor 2026 verwachtte het bureau ongeveer 5000 ton.¹¹

Elk jaar in mei houdt het ministerie van Landbouw samen met de provincie Tinghir in Kelâat M’Gouna de Salon international de la rose à parfum.¹² De 60e editie, van 5 tot 8 mei 2025, was opgezet als jubileumeditie¹³, de 61e volgde van 7 tot 10 mei 2026 met als thema de parfumroos als kern van de ontwikkeling van de oasegebieden.¹⁴

De klimaatgegevens komen van het weerstation Ouarzazate op 1136 meter. In de periode 1991–2020 viel daar gemiddeld 115 millimeter neerslag per jaar; de gemiddelde dagelijkse maximumtemperatuur liep van 17,3 °C in januari tot 38,8 °C in juli.¹⁵